Ik heb zo af en toe gedachtes en ideeën... Mag ik het je laten lezen?
Les in leven wordt niet gegeven...
Bij Team Heartbeats bieden wij de training ‘De Vijf van Veerkracht’ aan. Hoofdzakelijk in de zorg, maar de formule zou ook prima opgaan in het onderwijs, de horeca of bijvoorbeeld bij de overheid. Dat neemt niet weg dat we hierbij hoe dan ook, in alle gevallen, onze training aanbieden aan volwassenen.. Maar hoe zit dat dan bij de jeugd? Hoe is het met hun veerkracht?
Ik had, nu als 40-jarige terugkijkend op mijn eigen kindertijd, wel een flink portie meer veerkracht kunnen gebruiken in die tijd. Mijn studie toegepaste psychologie maar ook de training ‘De Vijf van Veerkracht’ van Team Heartbeats heeft mij geleerd dat veerkracht hier de juiste term is.
Men heeft het weleens over weerbaarheid. Mij geeft dat echter het gevoel dat je tegenslagen tot in de oneindigheid zou kunnen afweren? Klinkt mij te makkelijk. Alsof er dan voor diegene gewoon geen stress, tegenslagen of trauma’s kunnen bestaan. Lekker een schild optrekken, de bekende ‘muur’. Alles afweren. En dan trots op je borst kloppen dat je zo enorm weerbaar bent. De psychologische term hiervoor is coping. Hoe je ergens mee omgaat. Dan moet je er in mijn ogen wel mee omgaan, niet afweren.
Afijn, veerkracht bij de huidige jeugd, hoe zit dat?
Het is duidelijk dat kinderen in onze samenleving worden geconfronteerd met allerlei uitdagingen en problemen. Van schoolwerk tot sociale interacties en familiale situaties, de druk kan hoog oplopen en het is belangrijk dat kinderen de vaardigheden hebben om hiermee om te gaan. Helaas blijkt uit onderzoek dat steeds meer kinderen lijden onder stress en psychische problemen, en dat de veerkracht van kinderen in het algemeen afneemt.
Desalniettemin; Kinderen zijn meesters in het terugveren na een teleurstelling. Ze kunnen de ene dag teleurgesteld zijn omdat ze niet genoeg likes krijgen op Instagram en de volgende dag vol energie zijn en zich storten op een nieuw project. Maar laten we niet vergeten dat kinderen ook te maken hebben met echte tegenslagen en stress, zoals pesterijen, scheidingen van ouders en andere levens veranderende gebeurtenissen.
"Een veerkrachttraining voor kinderen is nodig. Een veerkrachttraining voor kinderen zal er komen. "
Dus hoe gaan kinderen om met deze uitdagingen en wat hebben ze nodig om hun veerkracht te vergroten?
Om te beginnen moeten we begrijpen dat veerkracht geen aangeboren eigenschap is, maar iets dat kan worden ontwikkeld en versterkt. Kinderen hebben vaak een bepaalde mate van veerkracht, maar het is belangrijk dat we hen de tools en vaardigheden geven om deze te versterken.
Een belangrijke factor bij het vergroten van de veerkracht van kinderen is het ontwikkelen van zelfvertrouwen. Kinderen die zichzelf kennen en in zichzelf geloven, zijn beter in staat om uitdagingen aan te gaan en tegenslagen te overwinnen. Dit betekent niet dat kinderen overmoedig moeten zijn, maar wel dat ze moeten weten waar ze goed in zijn en hoe ze hun sterke punten kunnen inzetten om hun doelen te bereiken.
Daarnaast is het belangrijk dat kinderen leren omgaan met stress. Stress is een normaal onderdeel van het leven en kan zelfs nuttig zijn in kleine hoeveelheden, maar te veel stress kan schadelijk zijn voor de gezondheid en de veerkracht van kinderen ondermijnen. Het aanleren van ontspanningsoefeningen, mindfulness en ademhalingstechnieken kan kinderen helpen om stress te verminderen en beter om te gaan met uitdagende situaties.
Maar veerkracht gaat niet alleen over het individu. Het gaat ook over de omgeving waarin kinderen opgroeien. Een veilige, ondersteunende en inclusieve omgeving kan kinderen helpen om hun veerkracht te vergroten. Dit betekent dat scholen, ouders en andere verzorgers moeten samenwerken om kinderen te ondersteunen en hen de vaardigheden en tools te geven die ze nodig hebben om te gedijen.
Gevoed vanuit mijn eigen jeugd, maar zeker in de juiste richting geduwd door mijn studie, heb ik mijzelf als missie gesteld dat ieder basisschoolkind van minstens de bovenbouw les moet krijgen in ‘Leven.’ Maar hoe vliegen we dat aan? De onderwijsinspectie met zijn leerdoelen is niet te verslaan. Het lesrooster, de verplichte uren aardrijkskunde en begrijpend lezen zitten straks in de planning. Hoe krijgen we daar veerkracht lessen bij?
Ik sprak een leerkracht van een basisschool in Zandvoort. Zij mogen sinds de laatste jaren 2x een half uur per week inroosteren voor ‘Sociaal-emotionele ontwikkeling’ Dat klinkt nog vrij open om zelf in te vullen, maar zo is het natuurlijk in werkelijkheid niet. Ook daar worden er allerlei programma’s aangeboden die vooral inzetten op groepsdynamiek, het voorkomen van pestgedrag en het bevorderen van een sociaal welbevinden binnen de muren van de school. ‘Rots en Water’ hoor je vaak, maar hiervoor geldt nog weer een aanbod buiten het reguliere lesrooster om.
Deze Zandvoortse school heeft voor deze sociaal-emotionele ontwikkelings uurtjes gekozen voor het programma van Kwink. Dit programma richt zich op het voorkomen en aanpakken van pestgedrag en het bevorderen van sociaal-emotionele vaardigheden bij kinderen. Het programma maakt gebruik van animaties, verhalen en opdrachten. Dat klinkt goed, maar de leerkracht gaf duidelijk aan dat dit weer allemaal gericht is op de groep en niet op de individu.
Ik ben ervan overtuigd dat kinderen baat hebben bij een stuk veerkrachttraining. Voor zichzelf en niet voor in de groep. Als je ouders in de tuin ruzie hebben, je huisdier is overleden of je opa is ernstig ziek? Dan zit je daar in je slaapkamer op je bed. compleet verdrietig en terneergeslagen. Dan kan je helemaal niks met je speelse kennis en kunnen over je rol een groep of dat je niet mag pesten. Dan heb je behoefte aan veerkracht en niets anders.
Met deze passie ga ik het veld in. Meer leraren spreken. Kinderen spreken! Ik ga langs opvoedpoli’s en het centrum voor Jeugd en Gezin. Ik ga mezelf onderdompelen in de leefwereld van de groep 7 / 8 leerling, het onderwijssysteem en met ouders praten.
Een veerkrachttraining voor kinderen is nodig. Een veerkrachttraining voor kinderen zal er komen. En denk maar niet dat je weerbaar voor mij bent 😉